Prezident İlham Əliyevin Şuşada keçirilən beynəlxalq konfrans iştirakçılarına müraciəti Cənubi Qafqazın hazırkı geosiyasi mərhələsini üç əsas strateji xətt üzrə şərh edir: regional sülhün institusional möhkəmləndirilməsi, nəqliyyat-logistika inteqrasiyasının genişləndirilməsi və Türk dünyası çərçivəsində siyasi-iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Novruzəli Aslanov söyləyib.
Birinci istiqamətdən danışan deputat bildirib ki, bura sülh və təhlükəsizlik gündəliyi daxildir. Müraciətdə Vaşinqtonda imzalandığı qeyd edilən Birgə Bəyannamə və paraflanan sülh müqaviləsi Cənubi Qafqazda uzun illər davam etmiş qarşıdurma mərhələsindən hüquqi və siyasi normallaşma mərhələsinə keçidin simvolu kimi təqdim olunur. Bu kontekstdə əsas fikir ondan ibarətdir ki, regionda sabitlik artıq yalnız hərbi-siyasi balansla deyil, beynəlxalq razılaşmalar və qarşılıqlı tanınma mexanizmləri ilə təmin edilməlidir. Eyni zamanda, bu yanaşma sülh prosesinin geri dönməz xarakter alması üçün diplomatik öhdəliklərin və icra mexanizmlərinin vacibliyini önə çəkir.
“İkinci istiqamət iqtisadi inteqrasiya və nəqliyyat dəhlizləridir. Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında birbaşa əlaqənin təmin olunması ilə yanaşı, daha geniş mənada Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) sisteminin mühüm halqasına çevrilən strateji layihə kimi təqdim edilir. Bu yanaşmaya görə, regionun gələcək inkişafı yalnız sərhəd təhlükəsizliyi ilə deyil, həm də tranzit imkanlarının genişləndirilməsi, ticarət axınlarının artırılması və logistika xətlərinin şaxələndirilməsi ilə bağlıdır. Beləliklə, iqtisadi qarşılıqlı asılılıq sülhün davamlılığını gücləndirən əsas faktor kimi dəyərləndirilir”, – deyə N.Aslanov vurğulayıb.
O əlavə edib ki, üçüncü istiqamət Türk dünyasının inteqrasiyasıdır. Türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın genişlənməsi yalnız mədəni və tarixi yaxınlıq çərçivəsində deyil, həm də qlobal geosiyasi sistemdə yeni güc mərkəzinin formalaşması kimi təqdim olunur. Bu kontekstdə Türk dünyası təşkilatlanmış siyasi-iqtisadi blok kimi çıxış edərək beynəlxalq münasibətlər sistemində daha təsirli aktora çevrilmək iddiası daşıyır. Bu əməkdaşlıq enerji, nəqliyyat, təhlükəsizlik və humanitar sahələrdə koordinasiyanın gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
“Ümumilikdə isə müraciət Cənubi Qafqazı keçmiş münaqişə məkanı kimi deyil, gələcəyə yönəlmiş əməkdaşlıq platforması kimi təqdim edir. Burada əsas ideya regionun geosiyasi tranzit mərkəzinə, iqtisadi inteqrasiya qovşağına və çoxşaxəli beynəlxalq əməkdaşlıq məkanına çevrilməsidir. Eyni zamanda, bu yanaşma regiondakı güc balanslarının dəyişməsi və yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşması perspektivlərini də gündəmə gətirir”, – deyə deputat əlavə edib.