Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Araz Balayev deyib.
Onun sözlərinə görə, XX əsrin sonlarında dahi strateq Heydər Əliyevin müəllifliyi ilə əsası qoyulan “Əsrin müqaviləsi” sadəcə bir iqtisadi saziş deyildi.
“Bu müqavilə gənc və müstəqil bir dövlətin qlobal geopolitik xəritədə öz varlığını təsdiq etməsi üçün atılmış fundamental geosiyasi addım idi. Ölkənin mövcud resursları strateji hədəfə – milli müstəqilliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edib. Cənubi Qafqaz regional münaqişələrin və qlobal maraqların toqquşduğu bir məkandır. Azərbaycan məhz bu mürəkkəb mühitdə öz suverenliyini qorumağı və möhkəmləndirməyi bacarıb. Doğru idarə olunan neft strategiyası ölkəni kənar güclərdən asılı olmayan müstəqil aktora çevirib. Eyni zamanda, bu siyasət hərbi və siyasi baxımdan öz torpaqlarını azad etməyə qadir olan bugünkü qüdrətli dövlətin bünövrəsini qoyub. Neft kapitalının ölkəyə axını dövlətin maliyyə dayanıqlığını təmin edib. Bu maliyyə axını həm də daxili sabitliyin və infrastrukturun yenidən qurulmasının əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Milli ordunun müasirləşdirilməsi və gücləndirilməsi də məhz bu resurslar sayəsində mümkün olub. Lakin rəsmi Bakı tükənən təbii resursların yaratdığı dividendləri sadəcə maddi rifaha yönəltməklə kifayətlənməyib. Dövlət daha dayanıqlı və strateji sahə olan insan kapitalına investisiya etməyi hədəfləyən unikal bir doktrina irəli sürüb. Bu məqsədlə irimiqyaslı təhsil proqramları reallaşdırılıb. Gənclərin dünyanın aparıcı universitetlərində təhsil alması təmin edilib. İntellektual potensialın inkişafı ölkənin gələcək postneft dövrünə hazırlanmasında mühüm strateji addım olub”, – deyə Araz Balayev vurğulayıb.
Siyasi şərhçi qeyd edib ki, bu gün Azərbaycan təkcə təbii sərvətləri ilə fərqlənmir. Ölkə həm də beynəlxalq arenada çevik qərarlar qəbul edə bilən idarəedici elitaya sahibdir: “Müasir texnologiyaları idarə edən rəqabətədavamlı insan resursu dövlətin ən böyük gücünə çevrilib. Bu siyasət zaman keçdikcə regional çərçivələri aşıb. Azərbaycan qlobal miqyasda geosiyasi balansın tənzimlənməsində həlledici elementlərdən biri olub. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri ilə başlayan qlobal marşrut sonrakı mərhələdə yeni bir müstəviyə qədəm qoyub. TANAP və TAP qaz boru kəmərləri Avropanın enerji xəritəsini kökündən dəyişdirib. Xüsusilə son illərdə yaşanan qlobal geosiyasi böhranlar bu layihələrin əhəmiyyətini daha da artırıb. Ukrayna müharibəsi fonunda Avropanın ənənəvi enerji mənbələrindən imtina etmək məcburiyyəti yaranıb. Qitənin dərinləşən qaz böhranı şəraitində Azərbaycanın bir tərəfdaş kimi etibarlılığı və əvəzolunmazlığı sübut olunub. Avropa İttifaqı ilə imzalanan strateji sənədlər bu tərəfdaşlığı rəsmiləşdirib.
Azərbaycan köhnə dünyanın enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçılarından və diversifikasiya mərkəzlərindən birinə çevrilib. Bu gün Bakı təkcə ənənəvi qaz ixracatçısı kimi çıxış etmir. Ölkə həm də Xəzər dənizinin nəhəng külək və günəş potensialından istifadə edir. Bu potensial vasitəsilə Avropaya yaşıl enerji ötürməyi planlaşdıran mühüm alternativ enerji mərkəzi formalaşır. Beləliklə, başlanğıcda milli varlığını qorumaq üçün alət olan neft strategiyası ölkəni tamamilə yeni zirvəyə daşıyıb. Azərbaycan resurslar və hədəflər arasındakı balansı düzgün quraraq qlobal təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında söz sahibinə çevrilib. İndi ölkəmiz Şərqlə Qərb arasında təkcə logistik deyil, həm də strateji enerji körpüsü rolunu oynayan böyük geosiyasi oyunçudur”.