Bu gün Türk dünyası yenidən Bakıda birləşir. Bu birliyə vəsilə olan Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi”nin paytaxtımızda açılışının reallaşması türk xalqlarının ortaq dəyərlərini və mənəvi birliyini özündə əks etdirir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Samir Vəliyev söyləyib.
Deputat bildirib ki, Birinci Türkoloji Qurultay ortaq zəngin keçmişə və qədim irsə malik türk xalqlarının mədəni inteqrasiyasında mərhələ yaratmış müstəsna əhəmiyyətli hadisələrdəndir. Birinci Türkoloji Qurultay ilk dəfə 1926-cı ildə Bakıda keçirilib. Türk respublikaları arasında yeni əlifbanın ilk kütləvi tətbiqinə məhz Azərbaycanda başlanılması isə hələ XIX əsrdən etibarən burada mütərəqqi düşüncəli ziyalıların əlifba islahatı uğrunda apardıqları ardıcıl mübarizənin nəticəsi idi. Lakin həmin dövrdə Birinci Türkoloji Qurultayda səslənən başlıca fikir və müddəaların həyata keçməsinin qarşısı bolşevik rejimi tərəfindən alınıb. Belə ki, ilk qurultayın nümayəndələrinin böyük əksəriyyəti sovet repressiyasına məruz qalıb, bununla da türkologiyanın inkişafına olduqca ağır zərbə vurulub. Yalnız ötən əsrin sonlarında əldə etdikləri milli müstəqillik türk xalqlarının mənəvi dirçəliş yollarını işıqlandırıb.
Samir Vəliyev qeyd edib ki, Birinci Türkoloji Qurultayın vaxtilə irəli sürdüyü bir çox ideyalar müasir şəraitdə uğurla reallaşdırılır: “Türk dünyasının yenidən vahid ailə kimi formalaşması naminə böyük nailiyyətlər qazanılıb. Türk ölkələri arasında qardaşlıq ruhu ilə müttəfiqlik münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı mədəni əməkdaşlıq əlaqələrinin dərinləşdirilməsinə doğru qətiyyətlə atılan addımlar artıq davamlı xarakter daşımaqdadır. 2025-ci il oktyabrın 6-7-də Qəbələ şəhərində keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatı Dövlət Başçılarının 12-ci Zirvə Görüşünün Bəyannaməsində Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi çağırışının öz əksini tapması bunun daha bir təzahürüdür. Bu çağırışlar fonunda Prezident İlham Əliyev oktyabrın 22-də Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb”.
Deputat hesab edir ki, “Türk Dünyası Həftəsi” türk xalqlarını bir araya gətirməklə birliyi daha da gücləndirir. Prezident İlham Əliyevin tədbir iştirakçılarına müraciətində vurğuladığı kimi, Türk Dünyası Həftəsi müxtəlif formatda silsilə tədbirləri ilə parlaq tarixi-mənəvi irsimizin yaşadılmasına, öyrənilməsinə və təbliğinə töhfələr verəcək, mədəni həyatımızın əlamətdar hadisələri sırasında özünəməxsus layiqli yer tutacaq və yaddaşlarda silinməz iz qoyacaq.
“Türk dövlətlərinin liderlərinin də tədbir iştirakçılarına müraciətləri “Türk Dünyası Həftəsi”nin xalqlarımızın mənəvi birliyi baxımından önəmini bir daha təsdiqləyir”, – deyə deputat vurğulayıb.